In een explosiegevaarlijke omgeving is een toestel zelden gewoon “geschikt” of “ongeschikt”. De echte vraag is specifieker: past dit toestel bij de zone, het gebruikte product en de omstandigheden waarin het wordt ingezet? Ondek in dit artikel de ATEX-keuring: zo kiest u het juiste toestel!
In het kort:
Tijdens een ATEX-keuring controleren we of het elektrisch materieel dat geplaatst is binnen de explosiegevaarlijke zones, voldoet aan de eisen van het zoneringsdossier.
Niet elk elektrisch toestel mag zomaar in zo’n zone geplaatst worden. Evenzeer wordt er gekeken of de ventilatievoorwaarden gerespecteerd zijn.
Binnen ATEX-zonering maken we voor gas, dampen en nevels een onderscheid tussen zone 0, zone 1 en zone 2. Die zones geven aan hoe vaak en hoe lang een explosieve atmosfeer aanwezig kan zijn.
Dat onderscheid is belangrijk, omdat het rechtstreeks meebepaalt welke categorie toestel toegelaten is in de betrokken omgeving. Een toestel dat geschikt is voor ATEX-zone 2 is dus niet automatisch geschikt voor ATEX-zone 1 of ATEX-zone 0. Daarom volstaat het niet om alleen te kijken of een toestel “ATEX” is: de combinatie van zone, product, gasgroep en temperatuursklasse blijft doorslaggevend.
Deze redenering geldt evenzeer voor de omgevingen waar de stofzones zone 20, zone 21 en zone 22 kunnen voorkomen.
De keuze van machines en toestellen wordt bepaald door het gebruikte of opgeslagen product én door de zone waarin het toestel geplaatst is. Toestellen worden daarbij opgesplitst op basis van groep, categorie, gasgroep of stofgroep en temperatuursklasse.
De zone is het startpunt. Ze bepaalt welke categorie toestel überhaupt toegelaten is. Een toestel voor zone 2 is dus niet automatisch geschikt voor zone 1, en een toestel voor gas is niet automatisch geschikt voor stof.
De gasgroep is mee bepalend voor de inzetbaarheid van het materieel in de betrokken omgeving.
De temperatuursklassen zijn als volgt ingedeeld:
Een toestel kan dus op het eerste gezicht geschikt lijken, maar toch ongeschikt zijn wanneer de temperatuursklasse niet aansluit bij het risico van het gebruikte product. Dit is een typische oorzaak van afkeuringen: het toestel lijkt correct gekozen, maar de temperatuursklasse sluit niet aan bij het ontstekingsrisico van het product.
Een aantal certificaten eindigen op een “X”. Dat betekent dat er bijkomende condities van toepassing zijn. In de praktijk houdt dat in dat aanvullende voorwaarden mee bekeken moeten worden.
Het toestel met deze sticker mag gebruikt worden:
Dit toestel mag niet gebruikt worden:
Dit voorbeeld maakt vooral duidelijk dat een toestel niet “algemeen ATEX” is. Of een toestel correct gebruikt wordt, hangt altijd af van de combinatie van zone, producteigenschappen en temperatuursklasse.
“Het is een ATEX-toestel, dus het zal wel goed zijn.”
Dat is te kort door de bocht. Een toestel is alleen correct wanneer de classificatie ook echt past bij uw zone, het product en de temperatuursklasse.
Gas- en stofzones door elkaar halen
Een toestel dat geschikt is voor gasomgevingen, is niet automatisch geschikt voor stofzones en omgekeerd.
Een zoneringsdossier en ATEX-keuring lijken technisch, maar in de praktijk wilt u vooral één ding: zekerheid. U wilt snel weten welk toestel waar gebruikt mag worden, zonder interpretatiefouten die later zorgen voor discussie, vertraging of extra werk.
U zoekt geen partij die gewoon een controle uitvoert en weer vertrekt. U zoekt een partner die helpt om complexe veiligheid werkbaar te houden.
Met Normec BTV kiest u voor duidelijke rapportering, een pragmatische aanpak en de zekerheid dat u sneller overzicht krijgt in een technisch complex dossier. Zo vermijdt u versnippering, wint u tijd en houdt u meer grip op veiligheid en opvolging.
Wilt u zeker weten dat uw toestellen correct gekozen zijn voor uw ATEX-zones?
ATEX-zonering is de indeling van explosiegevaarlijke omgevingen in zones, zodat duidelijk wordt welk type toestel daar veilig gebruikt mag worden. Volgens het document hangt dat af van het gebruikte of opgeslagen product en van de zone waarin het toestel geplaatst wordt.
ATEX-zones zijn zones binnen een explosiegevaarlijke omgeving. Ze geven aan hoe groot de kans is dat een explosieve atmosfeer aanwezig is. Op basis van die zone wordt bepaald welk type toestel in die omgeving toegelaten is.
Voor gas, dampen en nevels wordt een onderscheid gemaakt tussen:
Voor stof wordt een onderscheid gemaakt tussen:
Elke zone vraagt een toestel dat correct afgestemd is op de risico’s in die specifieke omgeving.
Het verschil zit in de mate waarin een explosieve atmosfeer aanwezig kan zijn:
Hoe zwaarder de zone, hoe strenger de vereisten voor het toestel.
T4 betekent dat de maximaal toegelaten oppervlaktetemperatuur van het materieel lager is dan 135°C.
Niet automatisch.
Een X op het certificaat betekent dat er bijkomende condities van toepassing zijn.
ATEX-zonering gaat over de indeling van een explosiegevaarlijke omgeving in verschillende zones, op basis van het risico dat er een explosieve atmosfeer aanwezig is.
ATEX-keuring gaat over de controle van installaties, toestellen of omstandigheden binnen die omgeving, om na te gaan of alles correct en veilig toegepast wordt.