Moeten persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen jaarlijks gecontroleerd worden?
Ja. Minstens om de 12 maanden en telkens nadat zij een val hebben gestut.
Persoonlijke beschermingsmiddelen keuren is een essentieel onderdeel van veilig werken op hoogte. Toch raken valharnassen, vanglijnen en andere PBM’s tegen vallen in veel organisaties sneller uit beeld dan grote arbeidsmiddelen. Daardoor ontstaat het risico dat controles niet tijdig gebeuren of dat het overzicht verloren gaat.
Een persoonlijk beschermingsmiddel (PBM) is uitrusting die door een werknemer wordt gedragen om risico’s voor veiligheid te beperken. Voorbeelden daarvan zijn helmen, veiligheidsschoenen, veiligheidsharnassen, …
In dit artikel richten we ons specifiek op PBM’s tegen vallen (valbeveiliging).
Zulke PBM’s bestaan meestal uit:
Indien één enkel onderdeel faalt, is de veiligheid niet langer gewaarborgd.
Persoonlijke beschermingsmiddelen verschillen fundamenteel van veel andere arbeidsmiddelen.
Een kraan of hoogwerker staat meestal geregistreerd op een vaste locatie. Een valharnas daarentegen reist mee met de gebruiker. Daardoor ontstaat vaak een versnipperde situatie waarbij niemand het volledige overzicht heeft.
Preventieadviseurs, facility managers en technische verantwoordelijken herkennen vaak vragen zoals:
Deze vragen lijken administratief, maar raken rechtstreeks aan veiligheid. Wanneer er twijfel bestaat over de status van een beschermingsmiddel, ontstaat ook onzekerheid over de inzetbaarheid ervan.
Volgens de preventiehiërarchie zijn persoonlijke beschermingsmiddelen nooit de eerste maatregel.
Werkgevers moeten eerst nagaan of risico’s kunnen worden weggenomen of beperkt door:
Pas wanneer die oplossingen onvoldoende bescherming bieden, kunnen persoonlijke beschermingsmiddelen worden ingezet.
Bij werken op hoogte (Vanaf 2 meter) zijn persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht in geval er geen collectieve beschermingsmiddelen aanwezig zijn.
Een PBM tegen vallen dient minstens eenmaal per jaar worden gecontroleerd door een erkend EDTC. Hierbij controleren wij:
Daarnaast geldt een bijkomende verplichting wanneer het PBM betrokken is geweest bij een valincident. In dat geval moet het onmiddellijk uit gebruik worden genomen totdat een controle heeft plaatsgevonden.
Ook wanneer er twijfel bestaat over beschadiging, slijtage of overbelasting is het verstandig om het middel onmiddelijk buiten dienst te stellen.
Een goede opvolging hoeft niet ingewikkeld te zijn. Vaak volstaan enkele basisprincipes.
Maak een volledig overzicht van alle valharnassen, vanglijnen, valblokken en andere middelen die binnen de organisatie aanwezig zijn.
Gebruik serienummers of interne codes zodat ieder middel afzonderlijk kan worden opgevolgd.
Keuringsverslagen, controlegegevens en eventuele opmerkingen worden best op één centrale plaats bijgehouden.
Valharnassen, vanglijnen, … zijn vaak minder zichtbaar dan andere arbeidsmiddelen. Juist daardoor raken ze sneller uit beeld.
Toch zijn deze persoonlijke beschermingsmiddelen van cruciaal belang voor medewerkers die op hoogte werken. Door ze systematisch te inventariseren, tijdig te laten controleren en de documentatie correct bij te houden, creëert u meer zekerheid voor zowel medewerkers als organisatie.
Een goed overzicht van uw PBM’s tegen vallen is niet alleen nuttig voor audits of inspecties, maar vormt vooral een belangrijke basis voor veilig werken.
Ja. Minstens om de 12 maanden en telkens nadat zij een val hebben gestut.
De controle gebeurt door een erkende Externe Dienst voor Technische Controle (EDTC) die bevoegd is voor keuringen van hijs- en hefwerktuigen.
Ja. Een valharnas moet na een val onmiddellijk uit gebruik worden genomen en worden gecontroleerd door een EDTC. In veel gevallen schrijft de fabrikant zelfs voor dat het harnas na het opvangen van een val buiten gebruik wordt gesteld en vervangen.
Belangrijke aandachtspunten:
Onder meer valharnassen, vanglijnen, schokdempers, valblokken, verbindingsmiddelen en bepaalde mobiele verankeringspunten maken deel uit van persoonlijke valbeveiliging.
Een keuringsverslag van een PBM is één jaar geldig. Nadien dient een nieuwe keuring ingepland worden.