Veel bedrijven gebruiken persluchtvaten om samengeperste lucht op te slaan. Omdat deze persluchtinstallaties onder druk staan, brengen ze risico’s met zich mee. Corrosie of een defecte veiligheidsklep kan ernstige gevolgen hebben voor mens, milieu en bedrijfscontinuïteit.
Om de veiligheid te waarborgen en de milieuregels te respecteren, moeten bedrijven in België hun persluchtvaten laten keuren. De concrete verplichtingen verschillen echter per gewest: Vlaanderen, Brussel en Wallonië hanteren elk hun eigen regelgeving.
In dit artikel krijgt u een helder overzicht van de belangrijkste verplichtingen en aandachtspunten in de drie gewesten.
Een persluchtvat lijkt vaak een vanzelfsprekend onderdeel van de persluchtinstallatie. Toch is het een drukhoudend toestel dat correct moet worden opgevolgd. De keuring is er niet alleen om aan de regelgeving te voldoen, maar vooral om grip te houden op veiligheid en bedrijfscontinuïteit.
Concreet helpt een periodieke controle om onder meer deze aandachtspunten op te volgen.
Voor preventieadviseurs, facility managers, technische managers en HSE-verantwoordelijken draait het dus niet alleen om “een keuring laten uitvoeren”. Het gaat om aantoonbare veiligheid, duidelijke rapportage en de zekerheid dat belangrijke installaties correct worden opgevolgd.
Daarbij hangt de keuringsplicht af van het gewest waar de industriële persluchtinstallatie zich bevindt. De regels verschillen voor Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Daarnaast kunnen ook de technische kenmerken van de persluchtinstallatie, de milieuvergunning en eerdere controleverslagen een rol spelen.
Daarom is het belangrijk om niet enkel te kijken naar het volume van het vat, maar ook naar de toegelaten druk, de compressor, de vergunning en de voorgeschiedenis van de installatie.
Voor Vlaanderen bevat VLAREM de milieuregels waaraan bedrijven moeten voldoen. Deze regelgeving omvat onder andere voorschriften rond persluchtinstallaties die een risico vormen voor mens en omgeving, zoals persluchtvaten.
Een persluchtvat wordt in Vlaanderen keuringsplichtig zodra het product van de toegelaten druk en het volume boven 3.000 bar.liter uitkomt, voor zover de toelaatbare druk meer dan 4 bar hoger is dan de atmosferische druk.
Vóór ingebruikname moet een erkend milieudeskundige discipline houders, meestal verbonden aan een EDTC, de persluchtinstallatie met persluchtreservoir goedkeuren.
Die eerste controle is belangrijk om aan te tonen dat de installatie correct en veilig in gebruik kan worden genomen.
Ook na ingebruikname blijft een periodieke controle verplicht. De periodieke keuring omvat een inwendige en uitwendige controle. De onderneming moet deze controles om de 5 jaar laten uitvoeren.
Aanvullend kan de keuringsinstantie, afhankelijk van de staat of het type, bijkomend een aanvullende waterdrukproef of hydrostatische proef opleggen.
Daarnaast moet de veiligheidsklep die het drukvat beveiligt, elke 10 jaar laten herijkt worden. Daarbij wordt de correcte openingsdruk en werking gecontroleerd.
Als bij de controle van de persluchtinstallatie onregelmatigheden worden vastgesteld, kan de erkend milieudeskundige en/of de keuringsinstantie een kortere termijn opleggen dan de wettelijke vijf jaar.
Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bepalen de exploitatievoorwaarden in de milieuvergunning welke controles nodig zijn.
Een persluchtvat is in Brussel vergunningsplichtig vanaf 300 liter of wanneer het vermogen van de luchtcompressor groter is dan 2 kW.
Wanneer een persluchtvat vergunningsplichtig is, worden de controlefrequenties en bijkomende verplichtingen expliciet opgenomen in de milieuvergunning van de inrichting.
De periodieke controles worden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via de vergunning opgelegd en bevestigd. Het gaat om een 5-jaarlijks inwendig en uitwendig onderzoek, met eventueel een aanvullende waterdrukproef op vraag van de deskundige.
Voor organisaties met meerdere sites in Brussel is het daarom belangrijk om niet alleen de installatie zelf, maar ook de vergunning en exploitatievoorwaarden goed op te volgen.
Het Waals Gewest hanteert een eenvoudige drempel. Een persluchtinstallatie met houder is keuringsplichtig vanaf 150 liter.
De periodieke controles omvatten een inwendig en uitwendig onderzoek.
De onderneming moeten ze om de 3 jaar laten uitvoeren. Bovendien kan de erkende instantie een aanvullende waterdrukproef opleggen bij corrosie en/of wanddikteverlies.
Daarnaast moet jaarlijks een bevoegd deskundige een uitwendige controle uitvoeren. Dit is een aanvullende verplichting naast het driejaarlijkse volledige onderzoek door een EDTC.
Voor bedrijven die actief zijn in verschillende gewesten, kan dit snel complex worden. Een industriële persluchtinstallatie in Vlaanderen, Brussel of Wallonië kan onder andere termijnen en voorwaarden vallen, ook wanneer het technisch om een vergelijkbare installatie gaat.
Bij de keuring van een persluchtvat wordt gekeken naar de technische staat, de veiligheidsvoorzieningen, de installatie en omgeving, en de beschikbare documenten.
Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer:
De controle omvat onder meer corrosie, slijtage, schade en verankerpunten.
Ook veiligheidskleppen, manostaat, manometers en spui-inrichting zijn belangrijke aandachtspunten.
Een veilige installatie vraagt ook een correcte opstelling, goede toegankelijkheid en voldoende netheid rond de installatie.
De administratie is minstens even belangrijk als de technische controle. Denk aan:
Met een volledig dossier toont u bij inspecties eenvoudiger aan dat het persluchtreservoir veilig wordt gebruikt en conform is.
Plan uw keuring op tijd
Zorg voor een tijdige planning van de keuringen en neem de nodige maatregelen om het inwendig onderzoek efficiënt te laten verlopen, zodat de werking van het bedrijf niet wordt verstoord.
Zorg voor regelmatig onderhoud
Daarnaast helpt regelmatig onderhoud om de installatie veilig en betrouwbaar te blijven gebruiken.
Hou attesten en rapporten centraal bij
Bovendien bewaart u best alle attesten en rapporten centraal, zodat bij inspecties kan worden aangetoond dat het persluchtreservoir veilig wordt gebruikt en conform is.
Volg wijzigingen of uitbreidingen actief op
Tot slot is bij wijzigingen of uitbreidingen een herindienststellingscontrole verplicht door een erkend milieudeskundige en/of een erkende keuringsinstantie, zoals een EDTC, volgens de gewestelijke regelgeving.
Denk per site én per gewest
Heeft uw organisatie meerdere vestigingen? Controleer dan per site welke regelgeving geldt. De verplichtingen kunnen verschillen naargelang de locatie van de persluchtinstallatie.
Voor organisaties met meerdere persluchtinstallaties, sites of gewestelijke verplichtingen wordt de opvolging van persluchtvaten al snel versnipperd. Termijnen verschillen, documenten zitten verspreid en interne teams moeten vaak zelf bewaken wanneer welke controle nodig is.
Wilt u weten welke verplichtingen gelden voor uw persluchtvaten?
Neem contact op met Normec BTV. Onze experts helpen u helder in kaart brengen welke controles nodig zijn, wanneer ze moeten gebeuren en hoe u uw installaties veilig en overzichtelijk opvolgt.
Vraag uw keuring aan of laat uw situatie bekijken door een Normec BTV-expert.
Ja. Persluchtvaten zijn drukhoudende installaties en moeten, afhankelijk van het gewest en de technische kenmerken van de installatie, worden gekeurd. De regels verschillen tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië.
Dat hangt af van het gewest. In Vlaanderen gebeurt de periodieke controle om de 5 jaar. In Brussel worden de termijnen bepaald via de milieuvergunning. In Wallonië gebeurt het volledige onderzoek om de 3 jaar, met daarnaast een jaarlijkse uitwendige controle door een bevoegd deskundige.
In Vlaanderen is een persluchtvat keuringsplichtig zodra het product van de toegelaten druk en het volume boven 3.000 bar.liter uitkomt, voor zover de toelaatbare druk meer dan 4 bar hoger is dan de atmosferische druk.
In Brussel is een persluchtvat vergunningsplichtig vanaf 300 liter of wanneer het vermogen van de luchtcompressor groter is dan 2 kW. De concrete controleverplichtingen worden opgenomen in de milieuvergunning.
In Wallonië is een persluchtinstallatie met houder keuringsplichtig vanaf 150 liter.
Een waterdrukproef, ook hydrostatische proef genoemd, is een aanvullende proef die kan worden opgelegd door de keuringsinstantie, deskundige of erkende instantie, afhankelijk van de staat of het type installatie.
Belangrijke documenten zijn onder meer de EG-verklaring van overeenstemming (CE-attest), documenten rond ingebruikname of heringebruikname, eerdere controleverslagen en, indien van toepassing, de milieu- of exploitatievergunning.
Een persluchtinstallatie is het complete systeem dat perslucht opwekt, behandelt en distribueert (inclusief compressor, filters en leidingen), terwijl een persluchtvat (ook wel ketel genoemd) slechts één specifiek onderdeel van dat systeem is